اگر در بازار رمز ارزها فعالیت می‌کنید، ممکن است تا به الان اسمی از معاملات فیوچرز یا اهرمی شنیده باشید. معاملات فیوچرز برای افراد تازه وارد در این بازار بسیار گنگ و مبهم است و شاید هیچگونه اطلاعاتی در این زمینه نداشته باشند. باید گفت که یکی از محبوب‌ترین رویکرد‌های بازار رمز ارزها انجام معاملات فیوچرز می‌باشد. با توجه به اینکه قراردادهای آتی بیش از 100 سال است که وجود داشته، اما استفاده از آن در بازار ارز دیجیتال تقریبا از سال 2017 آغاز شده است. تعداد زیادی از صرافی‌ها از آن زمان تاکنون علاقه زیادی به معاملات فیوچرز نشان داده‌اند، چرا که از اشتباهات معامله‌گران صرافی‌ها کسب سود می‌کنند. بعضا افرادی هستند که معاملات در فیوچرز را با معاملات آپشن اشتباه می‌گیرند. در این مقاله می‌خواهیم به طور کامل با معاملات فیوچرز (معاملات آتی) در بازار ارزهای دیجیتال آشنا شویم و به تفاوت‌های آن با بقیه شیوه معاملات بپردازیم.
فیوچرز تریدینگ یکی از روش‌های معاملات سوداگری بر روی قیمت دارایی‌هاست، از جمله ارزهای دیجیتال که بدون داشتن مالکیت واقعی آن‌ها می‌باشد. معاملات فیوچرز ارزهای دیجیتال به شما این اجازه را می‌دهد تا روی قیمت آینده رمز ارز شرط بندی کنید. در حال حاضر معاملات فیوچرز بیت کوین جزو محبوب‌ترین نوع معامله قرارداد آتی در بازار ارزهای دیجیتال است.
نحوه معاملات فیوچرز در پنل صرافی‌های رمز ارز مانند بایننس و اکی اکس و… صورت می‌گیرد که تریدرها فعالیت‌های یکسانی را در فرآیند این معاملات پیاده‌سازی می‌کنند. تریدرها برای معاملات خود می‌توانند از پوزیشن‌های لانگ (خرید) و شورت (فروش) باز کرده و از تکنیک‌های مناسب برای مدیریت سرمایه و مدیریت ریسک در این نوع ترید‌ها استفاده کنند.
به طور کل روش‌های مختلفی جهت معامله و کسب سود در بازارهای مالی ابداع شده که یکی از این روش‌ها معاملات فیوچرز است و نسبت به بقیه روش‌ها تفاوت‌هایی دارد که به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.
قراردادهای فیوچرز بخشی از یک دسته‌بندی بزرگ از ابزارهای معاملاتی به نام مشتقات شامل قراردادهای CFD، آپشن‌ها و سواپ هستند. در گذشته قراردادهای آتی برای بسیاری از کالاها مانند مواد غذایی، نفت و فلزات صورت می‌گرفت. در حال حاضر، قراردادها برای فتح تمام بازارهای مالی از جمله رمزارزها، از دلایل عملی و کاربردی خود هم فراتر رفته‌آند. امروزه اکثر مظنه‌های قیمت کالاهایی که شما در پورتال‌های مالی من جمله فیوچرز مشاهده می‌کنید، غالبا دارای یک تاریخ انقضا یا همان سر رسید هستند. به زبان ساده‌تر باید گفت معاملات آتی یک توافق بین دو طرف برای خرید و فروش یک دارایی مانند ارزدیجیتال و در یک تاریخ و قیمت از پیش تعیین شده می‌باشد. معاملات فیوچرز اساسا نوعی شرط بندی بر روی تحرکات آتی قیمت است.
معاملات فیوچرز انواع مختلفی دارد که تریدرها از آن‌ها استفاده می‌کنند. یک نکته مهم که باید گفت، هیچ پلتفرم معاملاتی تمام این نوع قراردادها را ندارد و خود باید صرافی فیوچرز مناسب برای ترید را انتخاب نمایید.
قراردادهای فیوچرز استاندارد
معاملات آتی عادی تمام جنبه‌های یک قرارداد فیوچرز استاندارد از بازارهای سنتی مانند تاریخ انقضا و سررسید را دارند. شرکت CME Group واقع در شیکاگو و CBOE، جزو اولین صرافی‌های ترید اوراق آتی بودند که فیوچرز بیت کوین را در دسامبر ۲۰۱۷ راه اندازی کردند. در واقع، این رخداد یکی از عمده دلایل رشد قیمت بیت کوین به سقف تاریخی خود در آن زمان بوده است.
در طرف دیگر، برخی از صرافی‌های ارز دیجیتال نیز معاملات فیوچرز استاندارد را ارائه می‌دهند که شامل: صرافی بایننس و بای بیت، دارای فیوچرزهای فصلی بیت کوین بوده و تسویه آن‌ها با دلار آمریکا صورت می‌گیرد. این قراردادها عموما هر 3 ماه یک بار تسویه شده و برای معاملات سوئینگ ایده آل می‌باشد.
قرارداد آتی با تحویل کالای فیزیکی
یکی دیگر از انواع معاملات فیوچرز دارای تاریخ انقضا، قرارداد آتی با تحویل فیزیکی است. این نوع قراردادها اولین بار توسط صرافی بکت (Bakkt)، واحد تحت نظر اینترکانتیننتال اکسچنج (Intercontinental Exchange) یعنی شرکت مادر بورس سهام نیویورک (NYSE) معرفی شدند. تنها تفاوت این نوع قرارداد با معاملات عادی فیوچرز، تحویل رمز ارز طی فرآیند تسویه است.
صرافی بکت تنها قرارداد فیوچرز بیت کوین با تحویل فیزیکی ارائه می‌دهد. به این معنا که در تاریخ انقضا، بیت کوین‌ها را برای خریدار ارسال می‌کند. هدف این رویکرد به عنوان یک قرارداد آتی با تسویه نقدی، مشارکت در چرخه در گردش بیت کوین است.
قراردادهای پرپچوال
قراردادهای پرپچوال و دائمی نوع دیگری از معاملات آتی رمزارزها هستند. از آنجایی که این نوع قرارداد دارای تاریخ انقضا نمی‌باشد، خیلی زود از صرافی بیتمکس حذف شد، اما صرافی‌های کریپتویی بزرگ دیگری مانند بایننس از پرپچوال استفاده کردند. مکانیزم اصلی این نوع قرارداد، نگه داشتن قیمت قراردادهای پرپچوال به قیمت اسپات، فاندینگ ریت است. تریدرها بسته به پوزیشن خود، در ساعات خاص کارمزدها را به یکدیگر پرداخت می‌کنند. تفاوت قیمت معامله آتی ارزدیجیتال با قیمت بازار اسپات، تعیین کننده طرف پرداخت کننده کارمزد است. بنابراین، اگر فاندینگ ریت مثبت باشد، لانگ‌ها به شورت‌ها کارمزد پرداخت می‌کنند و با تغییر روند و منفی شدن فاندینگ ریت، شورت‌ها به لانگ‌ها کارمزد پرداخت خواهند کرد.
در مورد این نوع از قرارداد نکته مهمی وجود دارد که باید در نظر داشته باشیم. در این نوع قرارداد هر ۸ ساعت یکبار کارمزد معاملات بر اساس تتر (USDT) ویا دیگر استیبل کوین‌ها معامله می‌شوند.
قراردادهای آتی پرپچوال همانند معاملات فیوچرز تسویه معمولی نمی‌شوند. چرا که، صرافی‌ها نیازمند سیستمی هستند که از همگرایی منظم قیمت‌های شاخص و قیمت‌های فیوچرز اطمینان حاصل کنند. به این مکانیزم فاندینگ ریت گویند. فاندینگ ریت براساس تفاوت قیمت بین بازارهای اسپات و آتی محاسبه می‌شود. سرمایه‌گذاران بسته به پوزیشن‌های باز، کارمزدهای مبتنی بر فاندینگ ریت را دریافت یا پرداخت خواهند کرد. فاندینگ ریت تاثیر مخربی بر تریدرها می‌تواند داشته باشد. به عنوان مثال، نرخ فاندینگ ممکن است در بازارهای فوق العاده صعودی افزایش یافته و هزینه‌های بالایی را برای باز نگه داشتن پوزیشن‌های لانگ بر معامله گران اعمال کند.
یکی از ویژگی‌های حیاتی در مارجین تریدینگ لوریج است که در اکثر پلتفرم‌های معامله قرارداد آتی ارز دیجیتال ارائه می‌گردد. تریدرها با استفاده از اهرم قادر به افزایش سودهای بالقوه خود هستند، اما ریسک‌های همراه با آن نیز به همان اندازه بالاست. با اینکه صرافی‌های رمز ارزی غالبا لوریج 50x را ارائه می‌کنند، اما بعضا امکان تعیین اهرم تا 100x در صرافی بای بیت برای قراردادهای دائمی و 125x در بایننس وجود دارد. ترید با لوریج بالا سودهای بالقوه‌ای را برای معامله گران پیشرفته به همراه دارد، اما ریسک لیکوئید شدن پوزیشن هم بسیار بالا است.
افراد تازه وارد در هنگام معامله قراردادهای فیوچرز باید از انتخاب لوریج‌های بالا خودداری کرده و از اهرم‌های کوچک استفاده کنند. لوریج انتخابی، تعیین کننده مقدار مارجین مورد نیاز برای معامله است. به عنوان مثال، در صورت انتخاب اهرم 10x، پوزیشن مربوط شامل 10 درصد از وجوه کاربر بوده و باقی آن از طرف مقابل قرض گرفته می‌شود. حالا این طرف مقابل می‌تواند خود صرافی یا دیگر تریدرهای فعال در بخش وام‌دهی باشد.
معامله‌گر‌ها با بررسی دقیق لیکوئیدیتی یا قدرت نقد شوندگی یک دارایی جدید، به تعیین درستی و تمامیت بازار، سرعت تراکنش‌ها و در کل به ارزیابی آن می‌پردازند که همه این موارد به تریدرها فرصت می‌دهد تا بدون اسلیپیج (Slippage) بالای قیمت، دارایی خود را سریعا به پول نقد تبدیل کنند. در هنگام معامله قرارداد آتی ارزدیجیتال، 3 معیار اصلی تعیین کننده قدرت نقدشوندگی هستند. این معیار شامل دارایی، صرافی و لیکوئیدیتی بازار هستند. یک تریدر همیشه باید وجود تعداد کافی خریداران، فروشندگان، میکرها و تیکرها و وضعیت کلی یک دارایی و بازار را بررسی کند. به طور کل، لیکوئیدیتی اکثر بازارهای معاملات فیوچرز ارز دیجیتال، به خاطر تسویه قراردادهای آتی با پول نقد از صرافی‌های اسپات بیشتر است. بنابراین به جز در قرارداد آتی بیت کوین با تحویل فیزیکی، اصلا نیازی به خود رمز ارز BTC نمی‌باشد. به لطف لیکوئیدیتی کافی، ریسک اسلیپیج بسیار کاهش می‌یابد. البته برای کاهش ریسک همیشه باید عوامل فاندامنتال را نیز نظر گرفت.
معامله فیوچرز ارز دیجیتال یک روش عالی برای پوشش ریسک برای دارایی‌های سنتی و یا در برابر امکان سقوط شارپی قیمت خود رمز ارز است. سرمایه‌گذاران نهادی بیشتر قرارداد آتی بیت کوین را به عنوان ابزاری برای هجینگ ترجیح می‌دهند. با توجه به اینکه معامله آتی ارز دیجیتال دارای قیمت از پیش تعیین شده در تاریخ انقضا است، ترید فیوچرز بیت کوین شما را در معرض ضرردهی شدید کاهش قیمت BTC در بازار اسپات قرار نمی‌دهد.
در کنار هجینگ، فیوچرز رمز ارزها اجازه می‌دهد تا سرمایه خود را متنوع کنید. بر هیچکس پنهان نیست که متنوع‌سازی یکی از بهترین تکنیک‌های مدیریت سرمایه برای تریدرها و سرمایه‌گذاران است. شما می‌توانید با باز کردن چندین پوزیشن در بیت کوین، اتریوم، چین لینک و بسیاری دیگر از رمز ارزها، یک پورتفولیو متنوع مناسب از قراردادهای آتی بسازید. از این طریق، قادر به کاهش ریسک موجود در تنها یک ارز واحد به هنگام سقوط غیر منتظره قیمت هستید.
یکی از مهم‌ترین موارد درباره معامله رمز ارزها و اوراق آتی، داشتن نوسان بالا می‌باشد. با توجه به اینکه نوسان عمدتا به عنوان ریسک تلقی می‌شود، اما فرصت‌های بیشتری را به همراه دارد. این امر خصوصا به نفع تریدرهای کوتاه مدتی است که معامله بر اساس تحرکات بازار را ترجیح می‌دهند.
فرض کنید قرار است فیوچرز مورد معامله شما با پول نقد تسویه شود. در این حالت، باید به تاریخ انقضا توجه داشته باشید، چون این تاریخ زمان دریافت پول نقد یا استیبل کوین معادل آن است. در هر حال، پیش از رسیدن تاریخ انقضا امکان فروش قراردارد باز در هر زمانی وجود دارد.
قرارداد فیوچرز ارز دیجیتال به دلایل ممتازی به سایرین محبوب شده که در این بخش به مزایا و معایب معاملات آتی می‌پردازیم.
- راحتی: معامله کردن اوراق آتی نسبت به ترید خود رمزارزها حتی برای تازه واردان هم راحت است و تنها نیاز به دسترسی به یک بازار لیکویید و کیف پول رمزارزی امن دارد.
- سودهای بالاتر: در هنگام ترید معاملات آتی دارای اهرم، سودآوری بسیار قابل توجه خواهد بود.
- استراتژی معاملاتی منعطف: پیاده‌سازی استراتژی‌های تریدینگ در بازار فیوچرز نسبت به تریدینگ معمول رمز ارزها خصوصا در معاملات روزانه کارایی بهتری دارد. معاملات آتی همچنین به شما اجازه می‌دهندتا بدون هیچگونه مانعی وارد پوزیشن شورت شوید.
به طور کل به باور برخی از کارشناسان بازارهای مالی، بازار رمزارزها برای داشتن یک بازار آتی هنوز آنقدر بالغ نشده است و ممکن است عدم ثبات در بیت کوین، به دیگر بخش‌های بازار فیوچرز نیز سرایت کند. با این وجود، تا به الان هیچ گونه اتفاق قابل توجهی توسط پلتفرم‌های معاملات آتی ارز دیجیتال گزارش نشده و بسیاری از آن‌ها برخلاف صرافی‌های معمولی ارز دیجیتال که نگه دارنده حجم بالایی از دارایی‌های کریپتو هستند، در معرض هک قرار ندارند.
معامله قرارداد آتی ارز دیجیتال با دیگر مدل‌های تریدینگ تفاوتی نداشته و میزان سختی به لوریج انتخابی شما بستگی دارد. شما باید تمام قوانین معتبر را در هنگام معامله در بازار اسپات و مشتقه رعایت کنید. اکثر این قوانین به مدیریت ریسک و پیداکردن بهترین نقاط ورود و خروج مرتبط هستند.
نگه داشتن مقداری پول: یکی از مهم‌ترین توصیه‌های مدیریت ریسک این است که هیچگاه نباید بیش از آنچه که قادر به از دست دادن هستید را سرمایه‌گذاری کنید. هرگز به جز در مواردی که درباره قرض گرفتن فنی در معاملات مارجین صحبت می‌کنیم، برای انجام ترید پول قرض نگیرید.
زمان اختصاص دهید: اگر برنامه شما تبدیل معامله فیوچرز به یک فعالیت پربازده است، هرگز به آن به چشم یک سرگرمی نگاه نکنید. از تخصیص زمان به یادگیری معاملات آتی ارزدیجیتال، پیداکردن بهترین نقاط ورود و نظارت بر پوزیشن‌های خود اطمینان حاصل کنید.
معامله در اکانت دمو: می‌توانید معامله فیوچرز ارزدیجیتال را با یک حساب دمو آغاز کنید. این اکانت، قیمت بازار اسپات بیت کوین یا دیگر رمز ارزها را پیش از انجام فیوچرز شبیه‌سازی می‌کند.
انتخاب پلتفرم معاملات آتی: شهرت کلید اصلی انتخاب یک صرافی ارز دیجیتال است. بنابراین، اگر تازه وارد هستید، در یک صرافی مشهور و با مقدار کمی پول آغاز کنید.
هر فرد علاقه‌مند به ترید رمز ارزها می‌تواند معامله قرارداد آتی را آغاز کند. این ابزار مالی برای خصوصا کسانی که خواهان درگیری بیشتر با ارزهای دیجیتال هستند، مناسب است. اما دیگر نگرانی‌های نگهداری رمز ارز در والت و تامین امنیت آن را همراه ندارد.
فیوچرز رمز ارزها همچنین قابلیت اعمال استراتژی‌های مختلفی را فعال می‌کند که پیاده‌سازی آن در بازار اسپات با همان میزان موفقیت امکان‌پذیر نیست. این استراتژی‌ها شامل شورت کردن و اسکالپینگ (Scalping) هستند.
به لطف راحتی و ریسک پائین هک شدن نسبت به بازار اسپات، هر دوی تریدرهای نهادی و خرد، بازار فیوچرز را ترجیح می‌دهند. قرارداد آتی همچنان نسبت به معاملات آپشن محبوبیت بیشتری دارد. در یک قرارداد آپشن، خریدار اوراق اختیار معامله، حق و نه الزام خرید دارایی مربوطه را به کاربر می‌دهد.
هر دوی این اوراق مشتقه به تریدرها اجازه می‌دهند تا پوششی را در برابر ریسک نوسانات قیمت ایجاد کرده و گونه‌های جدید تریدینگی که سود بیشتری نسبت به معاملات عادی دارند را تجربه کنند.
در کل باید گفت که اگر می‌خواهید در بازار فیوچرز معاملات انجام دهید و کسب سود کنید، باید از قبل به صورت کامل دوره‌های آموزشی را شرکت کنید و با علم و آگاهی وارد بازار شوید. در ادامه سعی کنید با 5 الی 10 درصد کل دارایی خود وارد این بازار شوید، چرا که بازار فیوچرز و یا پرپچوال، بازار پرریسک و پرخطری می‌باشد و اگر با کل سرمایه خود وارد شوید، ممکن است که سرمایه خود را از دست بدهید.