قبل از اینکه در مورد بازار بورس صحبت کنیم، بایستی بدانیم که برای ورود به هر بازاری لازم است آموزش‌های لازم را ببینیم. چرا که هیچ شخصی به از دست دادن سرمایه خود علاقه ندارد. اما زمانی که صحبت درمورد بازارهای مالی می‌شود، کمی باید محتاط‌تر عمل کرد و ریسک سرمایه‌گذاری را به حداقل رساند. شاید برای خیلی‌ها خرید و فروش سهام در بورس کار آسانی به نظر آید، اما ممکن است حتی با زدن یک دکمه اشتباه در خرید و فروش ضرر زیادی را متحمل شوید. پس برای رعایت اصول سرمایه‌گذاری قبل از ورود به هر بازاری آموزش‌های پایه را پشت سر بگذاریم.
در شروع و خرید و فروش سهام در بورس ممکن است برای شما سوالاتی از قبیل: چگونه سهام یک شرکت در بورس را خریداری کنیم؟ با چه مبلغی می‌توان شروع به خرید و فروش سهام کرد؟ آیا به صورت حضوری باید سهام خریداری کنیم یا خیر؟ چگونه باید پول خرید سهم را پرداخت کرد و … به وجود آید. در این مقاله به سوالات شما پاسخ خواهیم داد.
قبلا با واژه سهام و شرکت‌های بورسی و کارگزاری آشنا شدیم و امروز قصد داریم نحوه واریز پول و خرید و فروش سهام در بازار بورس ایران را آموزش دهیم.
اولین گام برای ورود به بازار بورس و شروع معاملات سهام، این است که از یک نهاد واسط به نام کارگزاری‌استفاده کنیم. بعد از اینکه کارگزاری مد نظر خود را انتخاب کردیم، با مراجعه به دفاتر پیشخوان دولت و یا شعب کارگزاری‌های مختلف، ثبت نام خود را انجام داده و نسبت به دریافت کد بورسی اقدام می‌کنیم. کد بورسی یک کد ثابت است که به سهامداران اختصاص داده می‌شود تا بتوانند در بازار بورس اقدام به خرید و فروش سهام کنند. کد بورسی هر شخص با شخص دیگری متفاوت است. مانند اثر انگشت و یا کد ملی. کد بورسی متشکل از سه حرف اول فامیلی به انضمام پنج عدد مختلف است که معمولا برای هر شخص متفاوت می‌باشد. تا زمانی که کد بورسی دریافت نکرده‌اید، برای ورود به بازار بورس و خرید و فروش سهام نمی‌توانید اقدامات لازم را انجام دهید. پس اولین گام برای ورود به بازار بورس، فرآیند ثبت‌نام و دریافت کد بورسی می‌باشد.
کد بورسی افراد حقیقی:
- اصل و کپی صفحه اول و توضیحات شناسنامه
- اصل و کپی پشت و رو کارت ملی
- شماره حساب بانکی و شماره شبای همان حساب (شماره حساب و شبا باید به نام خود شخص باشد)
- تکمیل فرم مشخصات در قسمت اشخاص حقیقی
- تکمیل فرم درخواست کد معاملاتی آنلاین
کد بورسی افراد حقوقی:
- تصویر اساسنامه شرکت
- تصویر روزنامه رسمی آگهی تاسیس شرکت
- آگهی کلیه تغییرات شرکت
- کپی شناسنامه و کارت ملی اعضای هیئت مدیره
- تکمیل فرم تعهدنامه
- تکمیل فرم مشخصات مشتریان حقوقی
سهام از روش‌های مختلفی می‌توانید اقدام کنید:
- خرید و فروش سهام در بورس به صورت آنلاین توسط پنل‌های معاملات برخط کارگزاری
- ثبت سفارش برای خرید و فروش سهام به صورت مراجعه حضوری به شعب کارگزاری‌ای که در آن ثبت نام کرده‌اید.
- ثبت سفارش به صورت تلفنی توسط کارگزاری
- خرید و فروش سهام بصورت آفلاین توسط سامانه آفلاین کارگزاری (معمولا هر کارگزاری علاوه بر سامانه آنلاین، سامانه آفلاین را هم داراست.)
دقت نمائید که دریافت کد بورسی محدودیت سنی ندارد و افراد بالای ۱۸ سال به راحتی می‌توانند کد بورسی دریافت کنند. افراد زیر ۱۸ سال نیز می‌توانند با حضور والدین و ارائه مدارک خود به همراه مدارک، کد بورسی خود را دریافت نمایند.
سجام
گام دوم برای دریافت کد بورسی ثبت‌نام در سامانه سجام است. سجام مخفف چهار کلمه (سامانه جامع اطلاعات مشتریان) می‌باشد. سازمان بورس و اوراق بهادار به منظور مبارزه و جلوگیری از پولشویی و کنترل خرید و فروش‌ها در بازار سرمایه، سامانه سجام را راه‌اندازی کرده است. به طور کل تمام افرادی که چه در گذشته و چه در حال حاضر اقدام به دریافت کد بورسی می‌کنند، باید در این سامانه ثبت‌نام خود را انجام دهند.
با مراجعه به دفاتر پیشخوان و یا کارگزاری‌ها، می‌توانید تمام موارد فوق را انجام دهید. برای ثبت‌نام در سجام، نیاز به اطلاعات شخصی هویتی دیگری نیز مانند آدرس منزل، موقعیت شغلی، میزان تحصیلات، ایمیل و میزان دارایی‌های فعلی می‌باشد. معمولا پس از ثبت‌نام برای دریافت کد بورسی، طی دو الی سه روز این کد برای شما ارسال خواهد شد. کد بورسی به صورت پیامکی اما کد معاملاتی توسط کارگزاری به ایمیل شما ارسال می‌شود.
سهام در بورس
همانطور که گفته شد انجام فرآیند خرید سهام در بورس را به طرق مختلفی می‌توان انجام داد.
یکی از راحت‌ترین و در دسترس‌ترین روش‌ها برای انجام معاملات در بورس، استفاده از پلتفرم آنلاین معاملات کارگزاری می‌باشد. شما با ثبت‌نام در کارگزاری و دریافت کد معاملاتی آنلاین، با استفاده از لپتاپ یا گوشی و اینترنت می‌توانید در بازار بورس معاملات خود را انجام دهید.
یکی دیگر از روش‌های معاملات سهام در بورس حضور در دفاتر کارگزاری می‌باشد که با پر کردن فرم خرید یا فروش سهام مورد نظر، می‌توانید معاملات خود را به سرانجام برسانید. برای معاملات حضوری در کارگزاری‌ها، به اطلاعاتی مانند مشخصات فردی، نشانی و تلفن تماس، کد سهامداری (کد بورسی) و مشخصات کامل سهام یا اوراق بهاداری که قصد خرید و فروش آن را دارید نیاز است. پس از پرکردن فرم درخواست خرید و فروش سهام، می‌توانید مبلغ مورد نیاز و کارمزد معامله را از طریق واریز به حساب بانکی یا با استفاده از دستگاه کارتخوان شعب کارگزاری، پرداخت نمایید.
در روش معامله سهام از طریق تماس تلفنی، می‌توانید بدون نیاز به مراجعه حضوری به شعب کارگزاری، سفارش خرید یا فروش سهام را به کارگزار ارائه دهید. در این روش پس از عقد قرارداد مربوطه و دریافت نام کاربری،با شماره کارگزاری تماس گرفته، پس از وارد کردن نام کاربری و رمز عبور به یکی از معامله‌گران برای انجام معاملات متصل خواهید شد. پس از برقراری تماس، معامله‌گر تمامی مشخصات گردش حساب و سابقه سفارشات شما را مشاهده می‌کند و با پرسش سوالات امنیتی از پیش تعیین شده، از صحت اطلاعات اطمینان حاصل می‌کنند. پس از آن سفارش معاملاتی خود را به صورت شفاف به معامله‌گر اعلام و سفارش مربوطه وارد سیستم معاملات می‌شود. در این روش نیازی به تکمیل درخواست‌های خرید و فروش نیست و صدای ضبط شده تماس تلفنی در حکم درخواست خرید و فروش می‌باشد.
در این روش با مراجعه به وب سایت خود کارگزاری، در خواست خرید و فروش به سیستم مستقر در کارگزای ارسال شده و پس از بررسی‌های مربوطه توسط معامله‌گر، وارد سیستم معاملاتی خواهد شد. یعنی شما می‌توانید با مراجعه به وب سایت کارگزاری و وارد شدن به بخش معاملات آفلاین، در هر ساعتی از شبانه روز دستور خرید و فروش سهام مورد نظر را ثبت کنید.
اما بعد از دریافت کد بورسی و کد معاملاتی باید آموزش ببینیم که چگونه حساب کاربری خود را شارژ کرده و اقدام به خرید و فروش سهام کنیم.
یکی از ابتدایی‌ترین مراحل برای آموزش خرید و فروش سهام در بورس شارژ حساب معاملاتی است. برای خرید سهام در بورس، باید حساب معاملاتی شما دارای اعتبار کافی باشد. تا دو سال پیش شما می‌توانستید با شارژ حساب خود تا 100 هزار تومان اقدام به خرید و فروش سهام کنید. اما از سال ۱۳۹۹ با توجه به رشد تورم و کم ارزش شدن پول ملی، سازمان بورس تصمیم گرفت که حداقل اعتبار برای خرید را افزایش دهد. در حال حاضر برای خرید اوراق بهادار، حداقل به ۵۰۰ هزار تومان سرمایه (بدون احتساب کارمزد) نیاز دارید تا برای خرید و فروش سهام اقدام کنید.
- پرداخت شتابی
این روش ساده‌ترین روش برای شارژ حساب معاملاتی مشتریان کارگزاری است. در این روش مبلغ مورد نظر خود را وارد کرده و با استفاده یکی از درگاه‌های پرداخت، حساب معاملاتی خود را می‌توانید تا سقف ۵۰ میلیون تومان شارژ کنید.
- فیش واریز نقدی به حساب کارگزاری
روش دوم برای افزایش اعتبار حساب معاملاتی فیش واریز نقدی است. شما می‌توانید یکی از شماره حساب‌های کارگزاری را از پنل حساب کاربری خود برداشته و بعد از واریز، تصویر فیش بانکی را برای کارگزاری ارسال کنید. بعد از تائید تراکنش توسط کارگزاری، حساب کاربری شما شارژ می‌شود. معمولا برای افرادی که بیش از 50 میلیون تومان می‌خواهند حساب خود را شارژ کنند، بهترین روش واریز نقدی به حساب کارگزاری می‌باشد. در این روش هیچگونه محدودیتی از لحاظ مقدار انتقال پول به کارگزاری وجود ندارد.
- امکان ورود به بازار بورس برای همه اشخاص
- امکان ورود به بازار با مبالغ کم
- دسترسی همیشگی
- قدرت نقدشوندگی بالا
- کسب بیشترین بازدهی نسبت به بقیه بازارهای موازی
- بورس بازار پر ریسکی محسوب می‌شود و اگر بدون علم و آگاهی وارد شوید، ممکن است کل سرمایه خود را از دست بدهید.
- بازار بورس، بازار یک طرفه می‌باشد و این یکی از معایب مهم این بازار است. یعنی شما فقط در صورت بالا رفتن قیمت سهام سود خواهید کرد و با پائین آمدن قیمت، شما متضرر خواهید شد. ولی در بازارهای جهانی شما برای کسب سود، علاوه بر رشد قیمت، با افت قیمت هم می‌توانید سود کسب کنید.
حال که یاد گرفتیم چگونه کد بورسی خود را دریافت و ثبت‌نام در کارگزاری را انجام دهیم، می‌بایست به چند نکته مهم و ضروری برای شروع معاملات در بورس توجه داشته باشیم.
فعالیت در بازار بورس و خرید و فروش سهام در کنار سود شیرینی که نصیب شما می‌کند، می‌تواند شما را متحمل ریسک‌های بسیاری کند. به تمام افراد مبتدی که در حال یادگیری مفاهیم بازار بورس هستند، پیشنهادمی‌کنیم با مبالغ کم وارد بازار بورس شوند و با کسب تجربه و مهارت‌های بیشتر روز به روز به سرمایه خود اضافه کنند.
بهتر است برای شروع از خرید عرضه‌های اولیه آغاز کنید. چرا که معمولا ریسکی نداشته و برای چند روز اول سود می‌کنید، خرید توسط خود کارگزاری‌ها انجام می‌شود و شما فقط برای فروش آن‌ها می‌توانید اقدام کنید و مرحله به مرحله با پلتفرم کارگزاری آشنا شوید.
توصیه می‌کنیم مقاله زیر را هم از دست ندهید: